John Zorn’s Book Of Angels

Saxofonist, componist, orkestleider, producer John Zorn (1953) groeit vanaf het einde van de jaren zeventig uit tot een van cultfiguren, zeg maar de alchemist van de New Yorkse downtownscène. Hij is een rusteloze zoeker naar de vele talen uit de wereld van de improvisatie en hij is schrikbarend productief. Weinig musici spreken zoveel muzikale talen als hij.

Hij baseerde zijn muziek op oorlogsstrategieën of stak ze in elkaar als collages, met snelle opeenvolgingen van schijnbaar onverenigbare muzikale elementen. Hij gaf zijn muzikale visie op Ornette Coleman, vergeten boppers zoals Sonny Clark, Kenny Dorham, Hank Mobley en Freddie Redd of een filmcomponist als Ennio Morricone.

In 1986 verschijnt ‘The Big Gundown’. Zorn interpreteert op eigenzinnige wijze thema’s van de door hem bewonderde filmcomponist Ennio Morricone. Met een hele schare musici, van Toots Thielemans tot Big John Patton, versplintert en reconstrueert hij de Morricunetunes. Die opname levert hem het eerste respect als componist op.

In 1988 creëert hij ‘Naked City’, een baldadig kwintet met als extra man zanger Yamatsuka Eye. Met een verbijsterende perfectie en een razende energie schieten flarden punkrock, free jazz, country-, nachtclub- en filmsounds in uiterste gebalde vorm voorbij. Zijn fameuze trashy montagestijl maakt furore.

In 1994 vormt hij het kwartet Masada, zijn meest populaire kwartet, waarmee hij in 1999 een schitterend concert gaf tijdens Jazz Middelheim, dat is uitgeven op het Tzadiklabel. Klezmer meets Ornette Coleman werd al snel gezegd. Zorn liet vrolijke of weemoedige melodieën versmelten met swingende ritmen en collectieve improvisaties in de Ornette Colemanstijl van het eind van de jaren vijftig.

In 1995 richt hij het label Tzadik op waarop eigentijds werk verschijnt van musici en componisten, die vaak moeite hebben hun werk uitgebracht te krijgen via de meer conventionele kanalen. Tzadik is de achttiende letter in het Hebreeuwse alfabet, maar betekent ook ‘wijze man’. Zorn laat het werk verschijnen precies zoals de musici het willen. De opbrengst wordt opnieuw in opnamen geïnvesteerd. Intussen groeide een schitterende catalogus met beroemde series als ‘Filmworks’, ‘Film Music’, ‘New Japan’, ‘Composer Series’. Een van de series van de firma heet ‘Radical Jewish Music’, een bonte verzameling gaande van bewerkingen van Burt Bacharach en Serge Gainsbourg tot werk van de freejazzpianist Borah Bergman.

Zorn stichtte ook de club The Stone in de New Yorkse East Village, waar alle inkomsten naar de musici gaan. Toen die club bedreigd werd, gaf hij er een optreden met Lou Reed en Laurie Anderson, waarvan een cd is verschenen op zijn eigen Tzadik label. Deze tweede dag van Jazz Middelheim staat volledig in het teken van de muziek van John Zorn.